© Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)
De aardappeleters door Vincent van Gogh
Kunst

De aardappeleters

Vincent van Gogh

Het harde boerenleven

‘De aardappeleters’ is een van de vele schilderijen waarbij Vincent van Gogh zich liet inspireren door het boerenleven. Kenmerkend aan het schilderij is de grove, expressieve manier waarop hij de figuren weergaf. Zo wilde Van Gogh de harde realiteit van het boerenbestaan verbeelden. 

Tussen 1883 en 1885 woonde Van Gogh bij zijn ouders in Nuenen . Hij liet zich in deze periode inspireren door het boerenleven. Dit resulteerde in een serie donkere, sombere schilderijen waarvan ‘De aardappeleters’ het bekendste is. Van Gogh wilde de realiteit van het harde boerenleven verbeelden. Hij deed dit onder andere door donkere kleuren te gebruiken en de boeren te schilderen met zeer grove gezichten. Door de grove vormen en de aardekleuren lijken de afgebeelde boeren zelf een beetje op hun karige maaltijd. ‘De aardappeleters’ was zijn meest expressieve schilderij tot dan toe. Deze manier van schilderen werd in die tijd nog niet door iedereen gewaardeerd. Van Gogh kreeg veel kritiek op de onjuiste anatomie van de figuren. Zelf vond hij het een zeer goed gelukt schilderij. Hij vond de boodschap van het doek namelijk belangrijker dan een foutloze weergave van de realiteit. Deze visie zou hij in zijn latere carrière nog veel verder doorvoeren. 

Voorafgaand aan het schilderen van ‘De aardappeleters’ maakte Van Gogh een hele reeks van Nuenense boerenhoofden. Van één van zijn modellen voor die ‘studiekoppen’ is de naam bekend. Het portret van deze Gordina de Groot hangt ook in het Van Gogh Museum. De oplettende kijker zal zien dat zij ook een van de aardappeleters is.   

Voor Vincent was ‘De aardappeleters’ een meesterproef. Hij wilde met dit schilderij laten zien dat hij bedreven was in het schilderen van figuren en koos daarom expres voor een moeilijke compositie. Hij was het dan ook niet eens met de kritiek die hij op het schilderij kreeg. Hij vond de expressiviteit ervan veel belangrijker dan technische precisie.