© Bruno Ninaber van Eyben, De Nederlandse Bank
De gulden - serie 1980 door Bruno Ninaber van Eyben
Ontwerp

De gulden - serie 1980

Bruno Ninaber van Eyben

De gulden: een Italiaanse erfenis

In 2002 werd de Euro ingevoerd en moesten we afscheid nemen van onze oude vertrouwde gulden, tot grote spijt van sommige mensen. Grappig genoeg is onze gulden niet zo Hollands als je zou denken. Hij komt namelijk oorspronkelijk uit Italië! Om precies te zijn, uit Florence. 

De geschiedenis van de gulden begint in de dertiende eeuw. De stad Florence introduceerde in 1252 als eerste een nieuwe gouden munt met de naam ‘fiorino d'oro’. Op de achterkant van de munt stond het wapen van Florence: de lelie (florensus in het Latijn). Deze Florentijnse munt werd als snel in verschillende Europese landen als betaalmiddel gebruikt en werd ook als voorbeeld gesteld voor het maken van andere munten.  

In Nederland werd de gouden munt ‘gulden florijn’ genoemd of kortweg ‘gulden’. Vandaar dat de afkorting voor gulden ‘fl’ of ‘f’ was en niet iets in de trant van ‘gld’. Dat komt dus omdat het verwijst naar de florijn uit Florence. 


In 1816 werd de gulden het officiële betaalmiddel voor het hele Nederlandse rijk. Op de voorkant van de munt stond de beeltenis van koning Willem I en op de achterkant het gekroonde wapen van Nederland. In de rand van de munt stond de tekst ‘GOD * ZY * MET * ONS’. Alle guldens die volgden tot en met Beatrix hadden dit in de rand staan.  

Bij elke nieuwe koning of koningin kijkt het portret van de vorst op de nieuwe munt de andere kant op dan zijn of haar voorganger. Zo kijkt Willem I naar links en Willem II weer naar rechts. Op die manier konden de vorsten elkaar niet met de nek aankijken, want dat was natuurlijk niet netjes.  

Toen Beatrix in 1980 koningin werd, kreeg de gulden een nieuwe look. Er kwam een modern ontwerp met balkjes en lijnen, waaraan je niet alleen kon zien welke waarde de munt had, maar het ook kon voelen.