© Rijksmuseum, Amsterdam
De vrolijke drinker door Frans Hals
Kunst

De vrolijke drinker

Frans Hals

‘De vrolijke drinker’ in ‘ruwe’ stijl

Frans Hals stond bekend om zijn levendige portretten. ‘De vrolijke drinker’ is er daar één van. Het portret is met een losse, snelle penseelhantering geschilderd, een stijl waarmee Frans Hals beroemd werd en die door tijdgenoten ‘de ruwe’ stijl werd genoemd. 

Frans Hals werd in 1582 geboren in Antwerpen. In 1585 moest het gezin Hals vluchten voor de Spanjaarden en vestigde zich in Haarlem. Daar werd Frans in het schildersvak opgeleid door Karel van Mander. Frans Hals werd in 1610 lid van het Haarlemse schildersgilde. Hij schilderde voornamelijk schuttersstukken en portretten. Hij stierf in 1666 en ligt begraven in de Grote Kerk van Haarlem, de Sint-Bavo.


‘De vrolijke drinker’ toont een schutter die zijn glas heft naar de kijker. De man, die middenin zijn beweging afgebeeld is, lijkt bijna verbaasd door onze plotselinge aanwezigheid. Oorspronkelijk heette het schilderij ‘Een schutter die een berkenmeier vasthoudt’, maar het kreeg later zijn huidige naam door de guitige uitstraling van de man met zijn rood aangelopen wangen. 
Waarschijnlijk is het schilderij bedoeld als een allegorie van de smaak, één van de vijf zintuigen. Er wordt ook gedacht dat ‘De vrolijke drinker’ een politieke betekenis had en verwijst naar de contrareformisten, omdat de schutter een medaillon op zijn riem draagt met daarop de beeltenis van Maurits van Oranje. 

Het portret is geschilderd met de ongedwongen, ‘ruwe’ stijl waar Frans Hals zo bekend om is geworden. Deze losse, vrije manier van schilderen resulteerde in levendige schilderijen. Frans Hals koos ervoor om zijn schilderijen niet glad af te werken, zoals veel van zijn tijdsgenoten wel deden. Hij wilde de indruk wekken dat de figuren op zijn schilderijen levend waren. Dit deed hij door de figuren niet helemaal scherp te schilderen en door middel van vlekken, lijnen, stippen, grote kleurvlakken en weinig details. Op deze manier benadrukte hij de beweging. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Frans Hals in de 19e eeuw een groot voorbeeld werd voor de impressionisten, die vooral de ‘beleving van het moment’ wilden overbrengen in hun kunst.