© Fiep Westendorp Foundation
Jip en Janneke door Fiep Westendorp
Ontwerp

Jip en Janneke

Fiep Westendorp

Jip en Janneke: gevormd door de drukpers

Al voordat Jip en Janneke voor het eerst in Het Parool verschenen, tekende illustrator Fiep Westendorp voor de krant. Ze had het altijd jammer gevonden dat bij het afdrukken zoveel details van haar lijntekeningen verloren gingen. Toch maakte juist dit Jip en Janneke tot wie ze nu zijn. Silhouetten! 

Jip en Janneke werden ‘geboren’ op 13 september 1952. Op die dag stond het eerste avontuurtje van de buurkinderen op de Kinderpagina van Het Parool. Annie M.G. Schmidt en Fiep Westendorp waren al jaren vriendinnen, maar werkten nu voor het eerst samen. Haar lijntekeningen kwamen vaak zo onnauwkeurig over in de krant, dat Fiep besloot Jip en Janneke als silhouetten af te beelden. 

Het bleek een gouden idee, want haar tekeningen werden daarmee zeer karakteristiek en herkenbaar. Toch had Fiep ook wel eens spijt van haar silhouetidee: ‘Mensen denken wel, Jip en Janneke, dat is zo makkelijk! Nou, vergeet het maar. Het was vaak een heel gepuzzel.’

Na publicatie in de krant verschenen Jip en Janneke in de jaren vijftig, zestig en begin jaren zeventig in verschillende bundeltjes. In 1976 vroeg het kleuterblad ‘Bobo’ Fiep kleurenillustraties te maken van Jip en Janneke. Zij voelde daar aanvankelijk niets voor. Jip en Janneke waren immers zwart-wit omdat ze silhouetten zijn en dat moest zo blijven. Wel vond Fiep Westendorp de zwart-wit tekeningen uit de jaren vijftig niet meer voldoen aan haar eigen artistieke eisen en zag met de opdracht van ‘Bobo’ haar kans schoon Jip en Janneke te moderniseren. 


Bovendien was de leeftijd van de doelgroep in de loop van de tijd steeds jonger geworden. Waren de verhaaltjes in de krant destijds voor de kinderen bedoeld om zelf te lezen, in de jaren zeventig werden ze vooral voorgelezen aan kleuters. Fiep paste Jip en Janneke aan die nieuwe doelgroep aan. Zo werden ze heel compact en met een, in verhouding, tamelijk groot hoofd, zoals dat bij kleuters het geval is. Ze plaatste de gemoderniseerde zwart-wit figuurtjes wel in een gekleurde wereld.

De nieuwe Jip en Janneke werden tijdloze icoontjes. Eind jaren ’80 ontdekte de HEMA Jip en Janneke. Ze bleken door hun herkenbaarheid en eenvoud heel geschikt om op allerlei producten af te beelden. Zo kregen Jip en Janneke een nieuw leven, los van de verhalen.